Diyarbakır bölgesinde yaşayan Aleviler, daha önceki yerleşim alanları olan Musul, Kerkük ve Horasan bölgelerinden 1550-1580’li yıllarda Dicle nehri boyunu takip ederek yeni yerleşim yerleri olan Diyarbakır’a göç etmişlerdir. İlk zamanlarda Dicle Nehri kıyısında toplam 360 tane Kızılbaş Alevi Türkmen köyü mevcutken Alevi köylerine karşı yapılan çeşitli baskılar sonucunda birçok köyün halkı ya asimile olmuş ya da başka vilayetlere göç etmiştir.
Elinizdeki Erkânname, Diyarbakır’ın Kadıköy, Şarabi, Seyit Hasan, Türkmenhacı, Ulutürk, Şükürlü köylerinde ve Bismil ilçesinde hala devam eden Alevî erkânının, İmam Zeynel Abidin süreği esas alınarak hazırlanmıştır. Farklılıklarına rağmen Anadolu’nun her yanında uygulana gelen bu erkânlar, Aleviliğin temel inançları olan tevhid, adalet, nübüvvet, imamet ve ahiret inançlarını ve yolun kurallarını günümüze taşıyan temel direkler olmuştur.
KİTAP HAKKINDAKİ DÜŞÜNCEM;
Birkaç kitap daha okumam lazım bu kültür ile ilgili.
KİTAPTAN ALINTILAR;
Mürşit olabilmek için 12 imamın birinin soyundan olması gerekir.
*****
Kendini Alevi gören bir kişi 4 kapı (şeriat, tarikat, marifet ve hakikattir) 40 makam üzerine amel etmelidir.
*****
Cemevine giriş koşulları ;
1- Tevella ve Teberraya uymak (Ehlibeytin dostuna dost, düşmanına düşman olmak)
2- Düşkün olmamak (toplum nezdinde yüz kızartıcı suç işlememek)
3- İkrarlı olmak
4- Özü, gönlü temiz olmak (içinde kin, nefret, garez, fesatlık bulundurmamak.)
*****
Erkanda tığlanan kurbanlar:
Tosun: Âdem peygamberin kurbanıdır.
Koç: İsmail peygamberin kurbanıdır.
Horoz: Cebrail aleyhisselamın kurbanıdır.
Camış/manda: Şuayip peygamberin kurbanıdır.
Yöre cemlerinde genelde bu kurbanlar kesilir.
*****
İnsan dünyaya geldiği anda, dini veya inancı ile doğmaz. Din tercih edilir. Kişi, inancına en uygun sistem ne ise onu tercih eder. Tercih edilen inancın da kendine ait belli kuralları, yasaları olur. Alevi inancının da ilk kuralı "ikrar vermek" ve "yol" a bağlanmaktır.
İkrar; söz vermek, iman etmek, bağlılık yemini etmek, demektir. Bir yola girildiğinde verilen söz ve yemindir.
*****
4 kapı ve her kapının abdesti;
Şeriat kapısı: (dış beden) abdesti; su ile olur.
Tarikat kapısı (derinin altındaki damar) abdesti; ikrar ile olur.
Marifet kapısı (damarın içindeki kan) abdesti; nefsi bilmek ile olur.
Hakikat kapısı (kalp, gönül) abdesti; gönül temizliği
*****
Aldığınız var ise verin, döktüğünüz var ise doldurun, yıktığınız var ise kaldırın, ağlattığınız var ise güldürün.
*****
Düşkünlük, inanç esaslarımızın (eline, diline, beline sahip olmak) dışına çıkarak, işlemiş oldukları suçlardan ve yapmış oldukları hatalardan dolayı, toplumdan uzaklaştırılma halidir.
*****
Her hatanın bir tövbesi, her tövbenin bir affı vardır.
*****
Günahsız geçen her sevinçli gün bayramdır.
Hz. Ali
*****
Niyetler amellere göre şekillenir.
*****